Apotheek

Stel ill
Belangrijke rol weggelegd voor apotheker en huisarts

Patiënten kunnen last krijgen van seksuele klachten door een aandoening maar ook door medicatie. Deze seksuele klachten variëren van minder zin hebben in seks tot problemen met het opgewonden raken of de erectie. Door hierover te praten met een arts of apotheker kunnen veel van deze mogelijk medicijn-gerelateerde problemen worden opgelost. Babette Verdiesen, apotheker bij Apotheek Ridderveld, deed  in 2020 samen met enkele medestudenten onderzoek naar seksuele bijwerkingen van medicijnen tijdens haar opleiding tot apotheker in het LUMC. 

Een onbesproken onderwerp
“Uit ons onderzoek bleek, enigszins tot mijn verbazing, dat er voor mensen nog een taboe rust op het bespreken van seksuele klachten. Toch gaven 30% van de respondenten aan een gesprek met de apotheker over seksuele klachten op prijs te stellen. Anderen raadplegen liever de huisarts hierover.’ 

Over welke klachten gaat het voornamelijk?
“Seksuele klachten als gevolg van medicijngebruik verschillen tussen mannen en vrouwen, de meest voorkomende bijwerkingen zijn: vermindering in het verlangen naar seks (libido); problemen bij het opgewonden raken; problemen met het orgasme; problemen met de erectie; vroegtijdige zaadlozing en pijn bij het vrijen.”

Bijwerkingen
“Alle geneesmiddelen hebben bijwerkingen, sommige daarvan hebben invloed op de seksualiteit. Zo kunnen antidepressiva,  antipsychotica, bloeddrukverlagers en hormonen, zoals de anticonceptiepil, zorgen voor seksuele problemen als bijwerking met als resultaat dat je minder zin in seks hebt of de seksbeleving als minder ervaart.”

Medicijnen niet altijd oorzaak
“Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen dat seksuele klachten door medicijnen worden veroorzaakt. Het kan kan ook komen door problemen in een relatie, stress, het ouder worden,de ziekte waarvoor de medicatie wordt gebruikt of een andere oorzaak.”

Soms is het wel duidelijk
“Als de bijwerking vrij snel na start van het medicijngebruik optreedt én als de seksuele klachten vóór gebruik van het medicijn niet aanwezig waren, zijn er aanwijzigingen dat het medicijn de veroorzaker is. Een gesprek met uw huisarts of apotheker kan helpen om de daadwerkelijke oorzaak te achterhalen.” 

Het onderzoek
“Bij twaalf apotheken uit de omgeving Leiden, Alphen aan de Rijn en Katwijk werd door ons onderzoek gedaan. Per apotheek gebruikten gemiddeld 1011 patiënten een geneesmiddel met een hoge kans op seksuele bijwerkingen, waarbij het in de meeste gevallen om antidepressiva gaat. 

We selecteerden per apotheek 50 patiënten die middelen gebruikten waarvan bekend is dat het invloed kan hebben op de seksualiteit. Van de 42 respondenten ervoer de helft vervelende seksuele klachten. In het meest extreme geval ging het om helemaal geen zin meer hebben in seks of niet meer in staat zijn om seks te hebben. De andere helft gaf aan er af en toe last van te hebben. Over het algemeen ervaren mensen de klachten als zeer vervelend. Een aantal mensen gaven aan het niet erg te vinden om niet meer seksueel actief te zijn.”

Impact op leven
“Seksuele klachten kunnen een enorme impact hebben op iemands leven én relatie, want ook de partner heeft er mogelijk last van. Daar moeten we als zorgverleners veel alerter op zijn. Ik denk dat wij op dat gebied veel kunnen betekenen voor patiënten. Door in gesprek te gaan kunnen we klachten verhelpen of verlichten óf voorkomen dat patiënten de voorgeschreven medicatie deels of helemaal niet meer neemt. We kunnen dan samen op zoek gaan naar een oplossing, zoals tijdelijk stoppen met het geneesmiddel, switchen naar een ander middel, het aanpassen van de dosis of een extra middel toevoegen dat een gunstig effect heeft op de seksuele klachten.”

Uitgebreider informeren 
“Niet alle collega’s zullen seksuele bijwerkingen van geneesmiddelen bij het voorschrijven en verstrekken van medicijnen  aankaarten, toch is het belangrijk dat u weet dat het normaal en vaak verstandig is om seksuele problemen te bespreken met uw huisarts of apotheker. Het hoort bij ons werk.”


Ervaart u voor u onacceptabele seksuele  bijwerkingen? 
Maak dan een afspraak bij uw huisarts of apotheker en geef daarbij aan dat u met uw huisarts of apotheker wilt spreken over bijwerkingen van uw medicatie. Tijdens het consult kun je bespreken wat deze bijwerkingen zijn. 

Op www.thuisarts.nl/seksualiteit wordt aandacht besteed aan seksualiteit en hoe je je op een gesprek met je huisarts kunt voorbereiden.



Babette“Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen dat seksuele klachten door medicijnen worden veroorzaakt.’
- Babette Verdiessen, apotheker

 

Publicatiejaar: 2021
Editie: najaar
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/c6fb5e93-b61f-4ebb-bba8-222866afbe03

Verder op het pad van logistiek georiënteerde organisatie naar een zorgorganisatie

Het idee voor de overname ontstond in 2017 bij Toine Seesing en Kirsten Kouwen-Lubbers, beiden werkzaam als apotheker in dienstverband bij de Samenwerkende Apotheken Rijn en Gouwe en beiden hadden een ambitie om een eigen apotheek te leiden. Zij raakten hierover met mede-eigenaar Reggy Smith in gesprek en legden, in dat gesprek, de basis voor de overname. Reggy adviseerde Toine en Kirsten een overname met meer mensen te doen, omdat het voor twee apothekers een erg zware opgave werd. Zeker omdat beide initiatiefnemers als voorwaarde zelf meewerkend wilden zijn in hun apotheek. Als bestuursleden van de vereniging van jonge apothekers kwamen Toine en Kirsten in contact met apothekers Sigrid van Daal en Evelyn Schuil-Vlassak. Het bleek een goede match, vanaf mei 2018 is hard gewerkt om de overname vorm te geven en de taken te verdelen. 

Kirsten: “Dat was een hele klus ... er moest zoveel geregeld worden. ‘De Samenwerkende Apotheken’ is een flink bedrijf met ruim 130 werknemers, waar dagelijks zo’n 2.000 recepten worden verwerkt. We zijn Reggy en Dorine dan ook veel dank verschuldigd voor de manier waarop zij met ons de overname mogelijk hebben gemaakt. Voor hen was het belangrijk dat de apotheken niet door een keten maar door zelfstandige apothekers werd overgenomen. Ondanks dat, was het voor hen, na 30 jaar iets prachtigs te hebben neergezet, natuurlijk een grote stap,”

Sigrid: “Eén van onze belangrijkste uitdagingen blijft om in onze zeven apotheken de best mogelijke zorg te bieden.” 

Evelyn: “De apotheken in Alphen werken landelijk gezien op een erg hoog niveau met een uitstekende serviceverlening, maar de veranderende zorgtaken betekenen voor ons als team wel een uitdaging.”

Kirsten: “Onze dienstverlening verandert van een logistiek gerichte organisatie naar een service- en zorg verlenende organisatie, we willen meer met de klanten in gesprek over hun medicijngebruik en hen daarover adviseren.”

Toine: “Het is een gegeven dat er in de toekomst veel meer kwetsbare patiënten zijn, waaronder veel ouderen, met complexere gezondheidsproblemen. Die mensen willen we kwalitatieve aandacht geven op het gebied van medicijnen.”

Sigrid: “De ommezwaai naar een service- en zorg verlenende organisatie is al even gaande binnen de apotheken, maar we moeten deze cultuuromslag in de praktijk nog wel maken. Onze mensen krijgen hiervoor scholing en training waarbij de persoonlijke benadering van patiënten een belangrijk aandachtspunt is.”

Kirsten: “Omdat de patiënt meer aandacht krijgt, kunnen we minder tijd besteden aan tijdrovende handelingen. Een voorbeeld van een oplossing is dat de herhalingsrecepten nu centraal binnen komen bij een van onze apotheken. Daar worden ze - deels geautomatiseerd - klaargezet en door onze bezorgdienst bij de patiënten thuis, in de geneesmiddelkluis, of bij de apotheek afgeleverd. Zo komen veel handelingen voor de apothekersassistenten te vervallen, dat geeft ruimte voor de aandacht voor de klant die we graag willen geven.”

Nieuw Team

Het nieuwe enthousiaste en ambitieuze managementteam van de Samenwerkende Apotheken. V.l.n.r.:, Sigrid van Daal, Kirsten Kouwen-Lubbers, Toine Seesing, Evelyn Schuil-Vlassak.

Publicatiejaar: 2019
Editie: winter
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/556b6008-31c3-4b7a-bb15-2bb36004fdde

Weetjes van en over de Apotheek

Lees meer...

Publicatiejaar: 2019
Editie: winter
Link naar BETER: http://www.beter-alphenopeenlijn.nl

ssigridpsdDe kosten van medicijnen zullen in 2020 niet merkbaar voor de patiënt stijgen. Daarnaast zullen de voorwaarden voor medicijnen in de verschillende zorgverzekeringen ook geen grote verrassingen met zich meebrengen. Toch is er het afgelopen jaren wel het een en ander veranderd in de verstrekking of verkrijgbaarheid van medicijnen. We spreken met  Sigrid van Daal, apotheker bij de apotheek van het Lupine gezondheidscentrum.

Voorkeursmedicijnen
“Vorig jaar voerde de grootste zorgverzekeraar in onze regio, Zorg en Zekerheid, in navolging van andere zorgverzekeraars, het preferentiebeleid of voorkeursbeleid voor de meest gebruikte medicijnen in. Dit betekent dat de zorgverzekeraar uit verschillende aanbieders van medicijnen (met dezelfde werking) de voordeligste aanbieder kiest. Een besluit waarmee verhoging van de ziektekostenpremie minder of niet zou hoeven te stijgen. Het voorkeursbeleid van de zorgverzekeraar betekent dat de apotheker medicijnen moet verstrekken die op de lijst van de zorgverzekeraar staan. Deze maatregel leidde soms tot onbegrip en zelfs boosheid bij mensen, het is wennen om bij de apotheek je merkmedicijn niet te krijgen maar een onbekend alternatief." 

Wat is het voordeel van het voorkeursbeleid?
“Medicijnen die via een recept van de arts worden voorgeschreven, worden vergoed uit de basisverzekering. In het verleden kwamen deze medicijnen vrijwel altijd ten laste van het eigen risico. Het voordeel, bij een aantal zorgverzekeraars, van deze voorkeursmedicijnen is dat deze niet meer ten laste van het eigen risico komen. Alleen als voor een ander merk-medicijn een medische noodzaak is, vergoed de zorgverzekeraar medicijnen van een ander merk. Op de websites van de zorgverzekeraars staan overzichten met voorkeursmedicijnen.”

Als je toch het vertrouwde merk-medicijn wilt?
“Dat kan, wij leveren dan het medicijn. De consequentie is dat de patiënt het medicijn zelf moet betalen en er niets voor vergoed krijgt.”

Terhandstellingskosten of afleverkosten
“De apotheek mag geen marge op voorkeursmedicijnen leggen. We moeten wel de kosten doorberekenen voor onze dienstverlening: de controle of het juiste medicijn aan de juiste persoon in de juiste dosering  wordt verstrekt en of het medicijn gebruikt kan worden bij de overige medicijnen en aandoeningen, de kosten van het inkopen en op voorraad houden, de kosten van het balie-personeel en de bezorgkosten. Deze kosten worden terhandstellingskosten of afleverkosten genoemd en worden met het eigen risico verrekend. Ook binnen dit tarief valt het tijdrovende nazoeken of een medicijn door een bepaalde zorgverzekeraar wel of niet wordt vergoed. In het veranderende zorglandschap besteed de apotheek meer tijd aan het medicijngebruik van de patiënt en gaat er met de patiënt over in gesprek, deze uitbreiding van de dienstverlening valt binnen de dienstverlening van de apotheek. “ 

Wat zijn de nadelen van het voorkeursbeleid?
“Een zijeffect van het voorkeursbeleid is dat er in Nederland minder aanbieders op de markt zijn gekomen en dat leveranciers hun medicijn om commerciële redenen zelfs geheel van de Nederlandse markt halen. Als dan de door de zorgverzekeraar gekozen leverancier bijvoorbeeld problemen krijgt met de aanlevering van grondstoffen voor het medicijn en niet kan leveren, is Leiden in last. Het wordt dan moeilijk om tegen de eerder afgesproken prijs medicijnen te kopen of überhaupt nog te kunnen krijgen. Voor patiënten kan dat betekenen dat zij opnieuw moeten overstappen naar een ander merk medicijn.“

Tekort en nieuwWaarom nemen jullie dan niet meer in voorraad?
“In de apotheek hebben we voor de meest gebruikte medicijnen een voorraad van circa een maand. Meer kunnen we qua ruimte niet kwijt. Begin november heeft Minister Bruins van Volksgezondheid bepaald dat de groothandels een voorraad van 5 maanden moeten houden voor de meest voorkomende medicijnen, hij hoopt met deze ‘ijzeren voorraad’ te voorkomen dat er tekorten ontstaan en dat apothekers veel tijd en geld kwijt zijn aan het zoeken naar alternatieve geneesmiddelen. Ik denk dat deze maatregel voor veel medicijnen een oplossing zal bieden, maar niet voor alle en niet op korte termijn. Voordat de groothandel en de leveranciers zo ver zijn, zijn we wel een paar jaar verder. Voorlopig is het aan ons om te zorgen voor moeilijk verkrijgbare medicijnen, iets waarmee bij ons in de apotheek zeker één persoon fulltime aan werkt. “

Publicatiejaar: 2019
Editie: winter
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/556b6008-31c3-4b7a-bb15-2bb36004fdde

Geleidelijke afbouw van medicijngebruik raadzaam
- Kirsten Kouwen-Lubbers, Apotheker

Als de huisarts constateert dat u depressief bent of een angst -en paniekstoornis heeft, schrijft hij in overleg met u soms antidepressiva voor. Deze medicijnen worden meestal gecombineerd met  gesprekken met de Praktijkondersteuner GGZ. Enkele maanden of wellicht jaren later zit u weer beter in uw vel en wilt u toch graag van de antidepressiva af. 

Lees meer...

Publicatiejaar: 2016
Editie: winter
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/8d4182b3-8a71-4258-be33-4b055f1aca6f

Ga met deze knop naar de startpagina van het BETER archief:

­