Stel ill
Belangrijke rol weggelegd voor apotheker en huisarts

Patiënten kunnen last krijgen van seksuele klachten door een aandoening maar ook door medicatie. Deze seksuele klachten variëren van minder zin hebben in seks tot problemen met het opgewonden raken of de erectie. Door hierover te praten met een arts of apotheker kunnen veel van deze mogelijk medicijn-gerelateerde problemen worden opgelost. Babette Verdiesen, apotheker bij Apotheek Ridderveld, deed  in 2020 samen met enkele medestudenten onderzoek naar seksuele bijwerkingen van medicijnen tijdens haar opleiding tot apotheker in het LUMC. 

Een onbesproken onderwerp
“Uit ons onderzoek bleek, enigszins tot mijn verbazing, dat er voor mensen nog een taboe rust op het bespreken van seksuele klachten. Toch gaven 30% van de respondenten aan een gesprek met de apotheker over seksuele klachten op prijs te stellen. Anderen raadplegen liever de huisarts hierover.’ 

Over welke klachten gaat het voornamelijk?
“Seksuele klachten als gevolg van medicijngebruik verschillen tussen mannen en vrouwen, de meest voorkomende bijwerkingen zijn: vermindering in het verlangen naar seks (libido); problemen bij het opgewonden raken; problemen met het orgasme; problemen met de erectie; vroegtijdige zaadlozing en pijn bij het vrijen.”

Bijwerkingen
“Alle geneesmiddelen hebben bijwerkingen, sommige daarvan hebben invloed op de seksualiteit. Zo kunnen antidepressiva,  antipsychotica, bloeddrukverlagers en hormonen, zoals de anticonceptiepil, zorgen voor seksuele problemen als bijwerking met als resultaat dat je minder zin in seks hebt of de seksbeleving als minder ervaart.”

Medicijnen niet altijd oorzaak
“Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen dat seksuele klachten door medicijnen worden veroorzaakt. Het kan kan ook komen door problemen in een relatie, stress, het ouder worden,de ziekte waarvoor de medicatie wordt gebruikt of een andere oorzaak.”

Soms is het wel duidelijk
“Als de bijwerking vrij snel na start van het medicijngebruik optreedt én als de seksuele klachten vóór gebruik van het medicijn niet aanwezig waren, zijn er aanwijzigingen dat het medicijn de veroorzaker is. Een gesprek met uw huisarts of apotheker kan helpen om de daadwerkelijke oorzaak te achterhalen.” 

Het onderzoek
“Bij twaalf apotheken uit de omgeving Leiden, Alphen aan de Rijn en Katwijk werd door ons onderzoek gedaan. Per apotheek gebruikten gemiddeld 1011 patiënten een geneesmiddel met een hoge kans op seksuele bijwerkingen, waarbij het in de meeste gevallen om antidepressiva gaat. 

We selecteerden per apotheek 50 patiënten die middelen gebruikten waarvan bekend is dat het invloed kan hebben op de seksualiteit. Van de 42 respondenten ervoer de helft vervelende seksuele klachten. In het meest extreme geval ging het om helemaal geen zin meer hebben in seks of niet meer in staat zijn om seks te hebben. De andere helft gaf aan er af en toe last van te hebben. Over het algemeen ervaren mensen de klachten als zeer vervelend. Een aantal mensen gaven aan het niet erg te vinden om niet meer seksueel actief te zijn.”

Impact op leven
“Seksuele klachten kunnen een enorme impact hebben op iemands leven én relatie, want ook de partner heeft er mogelijk last van. Daar moeten we als zorgverleners veel alerter op zijn. Ik denk dat wij op dat gebied veel kunnen betekenen voor patiënten. Door in gesprek te gaan kunnen we klachten verhelpen of verlichten óf voorkomen dat patiënten de voorgeschreven medicatie deels of helemaal niet meer neemt. We kunnen dan samen op zoek gaan naar een oplossing, zoals tijdelijk stoppen met het geneesmiddel, switchen naar een ander middel, het aanpassen van de dosis of een extra middel toevoegen dat een gunstig effect heeft op de seksuele klachten.”

Uitgebreider informeren 
“Niet alle collega’s zullen seksuele bijwerkingen van geneesmiddelen bij het voorschrijven en verstrekken van medicijnen  aankaarten, toch is het belangrijk dat u weet dat het normaal en vaak verstandig is om seksuele problemen te bespreken met uw huisarts of apotheker. Het hoort bij ons werk.”


Ervaart u voor u onacceptabele seksuele  bijwerkingen? 
Maak dan een afspraak bij uw huisarts of apotheker en geef daarbij aan dat u met uw huisarts of apotheker wilt spreken over bijwerkingen van uw medicatie. Tijdens het consult kun je bespreken wat deze bijwerkingen zijn. 

Op www.thuisarts.nl/seksualiteit wordt aandacht besteed aan seksualiteit en hoe je je op een gesprek met je huisarts kunt voorbereiden.



Babette“Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen dat seksuele klachten door medicijnen worden veroorzaakt.’
- Babette Verdiessen, apotheker

 

Publicatiejaar: 2021
Editie: najaar
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/c6fb5e93-b61f-4ebb-bba8-222866afbe03

Ga met deze knop naar de startpagina van het BETER archief:

­