37507812 sAlphense Apothekers werken mee aan onderzoek LUMC

In Alphen werken de Samenwerkende Apotheken Rijn en Gouwe en de Benu Apotheek Kerk en Zanen mee aan een onderzoek dat is opgezet door het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Leids Academisch Netwerk Apothekers (LANA).

Het onderzoek heeft als doel om na te gaan of op basis van een DNA-test de antistollingsmedicijnen Ticagrelor of Prasugrel kunnen worden aangepast naar een veiliger medicijn: Clopidogrel. Omdat dit laatste medicijn niet bij alle patiënten goed werkt, schrijft de cardioloog na een stentplaatsing vooral Ticagrelor of Prasugrel voor. Het nadeel van deze twee is echter dat het risico op een bloeding groter is dan bij Clopidogrel. Op basis van een DNA-test is het mogelijk om te zien welk medicijn het veiligst is voor de patiënt.


Beter spreekt hierover met apothekers Amar Levens, Sanne Appelman en Roland Wybrands.Foto 10 12 2021 om 14.16

DNA-analyse in de stadsapotheek?
Amar Levens:  “Op basis van een DNA-test is het mogelijk om te zien welke van de drie medicijnen het veiligst is voor de patiënt, maar DNA-analyses worden op dit moment alleen uitgevoerd in ziekenhuizen en laboratoria. Met de recente introductie van het zogeheten ‘point-of-care’ apparaat wordt er nu in 20 openbare apotheken, verspreid over het land, onderzocht of het uitvoeren van DNA-tests ook haalbaar is in de openbareapotheek van de patiënt.”

Hoe verloopt het onderzoek in Alphen?
Sanne Appelman: 
 “We hebben in onze apotheken zo’n 30 patiënten onderzocht, en ongeveer de helft hebben we andere medicijnen kunnen adviseren, uiteraard altijd in overleg met de cardioloog.”

Ronald Wybrands: “Dat geldt ook voor onze apotheek. We hebben ons deel van het onderzoek nu afgerond. Bij ons heeft ongeveer een kwart van de patiënten een andere dosering of een ander medicijn gekregen. 

Dat vinden we een mooi resultaat. Daarnaast waren de patiënten die we voor het onderzoek benaderden heel bereidwillig om mee te werken.”

130273529 sHoe wordt een DNA- test afgenomen?
Amar Levens: “Zo’n test wordt afgenomen door met een wattenstaafje wat wangslijm uit de mond te nemen. Uit dit DNA-materiaal kunnen wij met het ‘point-of-care’ apparaatje de activiteit van één specifiek enzym in de lever bepalen. Dat enzym is belangrijk voor de omzetting van clopidogrel in het lichaam. Bij patiënten bij wie het enzym minder of helemaal niet actief is, werkt het middel niet goed.”

 Het klinkt een beetje als science fiction.
Sanne Appelman: “Nee hoor, dit is nabije toekomst. Farmogenetica, zoals het heet, staat bij normale apotheken nog in de kinderschoenen. In ziekenhuizen wordt het wel steeds vaker toegepast. En ik denk dat de ontwikkelingen snel zullen gaan en dat we er nog veel goeds van kunnen verwachten. Medicijnen en doseringen kunnen straks veel beter op ieder individu worden afgestemd. Dat betekent dat medicijnen efficiënter kunnen worden ingezet, met als gevolg een betere gezondheid tegen lagere kosten.”
Cube Open CYP2C19 v2 e1609965374238Amar Levens:
 “In Nederland wordt veel onderzoek gedaan naar variaties in het DNA die invloed kunnen hebben op de respons van het lichaam op geneesmiddelen. We zijn zelfs wereldwijd voorloper op dit gebied. DNA-tests worden dan ook steeds vaker ingezet om de behandeling van patiënten te individualiseren. Ik verwacht dat deze trend zich de komende jaren gaat voortzetten en dat iedere patiënt in Nederland over 5 tot 10 jaar een DNA-medicatiepas heeft.”

Roland Wybrands: “Ik denk dat deze methode zeker voorziet in een behoefte. Het is voor iedereen belangrijk dat mensen de juiste medicijnen in de juiste dosering krijgen. Zeker als zo’n methode laagdrempelig beschikbaar is bij de apotheek om de hoek.”

Sanne Appelman: “Het zou echt te gek zijn als straks iedereen een eigen Farmacogenetisch paspoort heeft. Dan wordt het mogelijk om vooraf per patiënt voor een groot aantal medicijnen te bepalen wat een effectieve dosering is, met zo min mogelijk bijwerkingen.”

Publicatiejaar: 2021
Editie: winter
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/c1d88557-a57f-4cae-91a5-764498f554d2

Ga met deze knop naar de startpagina van het BETER archief:

­