Apotheker Kirsten Kouwen-Lubbers en Deline Hiel, ziekenhuisapotheker Alrijne ziekenhuis:

Medicijnoverdracht bij een ziekenhuisopname tussen uw apotheker en het ziekenhuis  - en omgekeerd - is over het algemeen goed geregeld, maar het kan wel eens onduidelijk-heden opleveren. In dit artikel leggen we uit hoe het werkt en wat de apothekers en uzelf kunnen doen om te voorkomen dat er misverstanden ontstaan. We spreken met Kirsten Kouwen-Lubbers, apotheker bij Samenwerkende apotheken Rijn en Gouwe en Deline Hiel, ziekenhuisapotheker bij het Alrijne ziekenhuis.

Geplande opnames
Voorafgaand aan een geplande ziekenhuisopname, bijvoorbeeld voor een operatie, heeft een patiënt gesprekken met, de anesthesist en de behandelende specialist. Daarnaast vraagt de apothekersassistent van het ziekenhuis om het meest actuele medicatieoverzicht. Dat is een lijst(je) van alle medicijnen die de patiënt op dat moment gebruikt. Zo'n medicatieoverzicht kan zonder kosten bij de eigen apotheek worden opgehaald. Ook wordt het LSP – Het Landelijk Schakelpunt - geraadpleegd. Wanneer een patiënt zich voor het LSP heeft aangemeld, kunnen zorgverleners, zoals huisartsen, apothekers en vanaf volgend jaar ook artsen in het ziekenhuis, de gegevens van de patiënt met elkaar delen.

Deline Hiel: 'Het opvragen van een actueel medicatieoverzicht bij de eigen apotheek is een kleine moeite voor de patiënt of zijn of haar verzorgers. Onze apothekersassistenten steken als er geen medicatieoverzicht is er erg veel tijd in om precies te achterhalen welke medicijnen een patiënt gebruikt en wanneer de middelen worden ingenomen. Dat laatste is voor het ziekenhuis belangrijk om te weten. Ook vragen we altijd naar allergieën, contra-indicaties en intoleranties.

3Schermafdruk 2019 04 16 10.03.57LSP - Van belang voor iedereen

Kirsten Kouwen-Lubbers: 'Patiënten kunnen zich bij huisarts of apotheek voor het LSP aanmelden en toestemming geven. In Alphen heeft 68% van de patiënten zich inmiddels aangemeld, dat is landelijk gezien een hoog percentage maar nog niet genoeg. Wij dringen er dan ook op aan dat iedereen zich aanmeldt bij het LSP, het voorkomt veel werk en onduidelijkheden. 

Bij een geplande opname is het fijn te weten dat er een medicatie-verificatiegesprek heeft plaatsgevonden, hierdoor zijn bij ontslag uit het ziekenhuis de ontslagrecepten dan ook vrijwel altijd prima.'

Spoedopnames
Deline: 'Ons streven is dat alle patiënten een intake krijgen van een apothekersassistente. Maar bij een nachtelijke spoedopname wordt de intake gedaan door de arts-assistent of een verpleegkundige op de spoedeisende hulp. Bij spoedopnames ontbreekt ook meestal een medicijnoverzicht, waardoor er een incompleet beeld van het totale  medicijngebruik kan zijn. Omdat helaas veel patiënten niet weten welke medicatie ze gebruiken is dat soms echt een zoekplaatje. Een arts heeft een andere focus en dan kan het gebeuren dat een de ingevoerde medicatielijst niet helemaal compleet is. De volgende dag wordt dat nog wel door een apothekersassistente gecheckt, maar omdat de thuismedicatie soms bij de spoedopname niet goed in het systeem is geregistreerd, kunnen er soms geneesmiddelen ontbreken op het medicatieoverzicht bij ontslag. Dat kan betekenen dat iemand die dagelijks een bloedverdunner gebruikt, na een spoedopname een medicatieoverzicht krijgt waarop deze bloedverdunner niet is vermeld omdat dit gedurende de opname is gestopt en Voor de plaatselijke apotheek lijkt deze dan “verdwenen”en begint het zoekplaatje voor hen.' 

Ontstaan van onduidelijkheden
Het uitwisselen van informatie over ontslagrecepten gaat nog met de fax en niet bijvoorbeeld per e-mail omdat, volgens de wet op de privacy, deze info niet onbeveiligd mag worden gemaild. De Fax is een 1 op 1 verbinding en is veel sneller dan de reguliere post. Er is nog geen gezamenlijk - beveiligd - systeem waarin de plaatselijke apotheek en de ziekenhuisapotheek via de computer informatie delen.

3pui alrijneDeline: 'Wij wachten met smart op het moment dat we via LSP informatie kunnen gaan delen. Onze poliklinische apotheken kunnen dit al wel, maar het ziekenhuis zelf nog niet. Het is een puur technische zaak en dat zou opgelost moeten worden. Er gaat een pilot lopen bij één ziekenhuis, als dit gegevens oplevert waar iedereen blij van wordt, gaan we het - eindelijk - landelijk gebruiken.'

Zoekplaatje
Kirsten:  'Vier jaar geleden dachten we dat alle computersystemen wel aan elkaar gekoppeld zouden zijn. Helaas is dat er nog niet van gekomen. We hebben wel vorderingen gemaakt, maar de computersystemen van de regionale apotheek sluiten nog niet aan op de systemen van de ziekenhuisapotheek. Daardoor ontvangen we in onze apotheek ontslagrecepten ook nog steeds via de fax. Als zo'n recept bij onze apotheek binnenkomt, begint vaak het zoekplaatje: staat alles er wel op, is er medicatie gestopt of zijn er medicijnen bijgekomen? 

We bellen dan met het ziekenhuis, een arts krijg je vaak niet te pakken omdat patiënten meestal worden ontslagen op het eind van hun werkdag en de artsen dus al naar huis zijn. Dan krijgen we veelal te maken met een vervangende arts, die onze vragen niet altijd kan beantwoorden. We bellen dan ook wel met de huisartsen en uiteindelijk krijgen we vrijwel altijd onze vragen beantwoord, maar het is lastig en niet waterdicht.'

De ideale situatie 
3Apotheek 2Deline: 'In een ideale wereld zou de apothekersassistente een ontslaggesprek moeten hebben met iedere patiënt die het ziekenhuis verlaat na een opname. Dit is een heel arbeidsintensief traject, want ontslagen zijn vaak onverwacht. Als de arts iemand ‘s ochtends ontslaat, dan doet iedereen er van alles aan om de patiënt naar huis te krijgen en ruimte maken voor een nieuwe patiënt. Dat kan soms betekenen dat er een bulk aan ontslagen plaatsvindt. Het aantal patiënten dat wisselt is dagelijks soms 30% van het totaal en dat is lastig te plannen voor het huidige aantal apothekersassistentes op de afdelingen. Je kunt ook niet veel vooruit plannen omdat er op de dag van ontslag nog van alles kan wijzigen in de medicatie'

Wees alert
'Daarnaast zit een patiënt bij vertrek uit het ziekenhuis meestal niet te wachten op een gesprek met een apothekersassistente. Hij of zij is blij om naar huis te gaan. Toch heeft de patiënt hier ook een eigen verantwoordelijkheid. Zeker bij het verlaten van het ziekenhuis moet hij of zij erop aandringen om te horen hoe het zit met de medicatie, want zoals gezegd komt vooralsnog niet alle informatie automatisch in het LSP terecht. Dat geldt uiteraard ook voor familie en mantelzorgers, of voor degenen die de patiënt naar huis begeleiden.'

Publicatiejaar: 2016
Editie: najaar
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/9f884af3-a3ba-4e88-83f8-7fd68d5d72ba

Ga met deze knop naar de startpagina van het BETER archief:

­