*Hillary Clinton schreef jaren geleden een inspirerend boek over jeugdbeleid. De titel ontleende ze aan een Afrikaans gezegde: ‘It takes a whole village to raise a child’. 
__________________________

BETER sprak met Andries Hoekstra en Saskia Zeilstra van GO! voor jeugd en met Wethouder Han de jager en Miranda de Boer van de gemeente Alphen aan den Rijn over de stand van zaken in de jeugdzorg van Alphen nu.

Discussies over de kwaliteit van jeugdzorg zijn van alle tijden. Het is een gevoelig en weerbarstig onderwerp waar veel van afhangt. In 2015 dachten het Rijk en de Provincies een oplossing gevonden te hebben door de jeugdzorg en -hulp bij de gemeenten te leggen met een budgetverlaging voor Alphen van 4,5 miljoen euro per jaar. De jeugdzorg moest anders en beter, daar was iedereen van overtuigd. Op dit moment worstelt GO! voor jeugd met wachtlijsten en de vraag waar specialistische hulp wel of niet moet worden ingezet. 

little girl sitting alone on floor and suffering an act of bullying while children mocking sad young schoolgirl sitting on against white wall kopieHan de Jager: “Als gemeente bevonden we ons in 2015 in totaal nieuw gebied, met een enorme verantwoordelijkheid. We zagen inderdaad kansen om het beter te doen en gingen op zoek naar de juiste manier. Daarbij wilden we er in ieder geval voor waken dat er lichtvaardig en bureaucratisch met de jeugd werd omgesprongen. Omdat we als gemeente de complexiteit vooraf niet goed konden inschatten kozen we er voor om al lerend te ontwikkelen. Daarbij wilden we de professionals het voortouw laten nemen. We hielden er echter rekening mee dat het optuigen van 100% geoliede jeugdzorg  jaren in beslag neemt. 

Vanaf dat moment bouwen we aan een huis dat nu nog niet functioneert zoals we dat zouden willen. Het moet vanaf de fundamenten opnieuw worden opgebouwd. We hebben GO! voor jeugd in 2018 opdracht gegeven om die transformatie uit te voeren. Dat betekent: steeds opnieuw loslaten wat niet goed gaat, aanpassen en verder ontwikkelen. Dat proces is echter niet alleen een zaak van GO! en de gemeente. Maar ook van huisartsen, leerkrachten, welzijnswerkers en iedereen die met jeugd werkt. Daarbij begint alles natuurlijk met het signaleren van problemen door ouders en de directe omgeving van een kind.”full shot kid with broken drawing

Andries Hoekstra: “De afgelopen jaren is de maatschappij enorm veranderd, de hoge welvaartsnorm is heel mooi maar zorgt ook voor een prestatiecultuur. Deze kritische maatschappij maakt kinderen en ouders ook onzeker. De hoge eisen die ouders zichzelf en hun kinderen opleggen hebben bijgedragen aan de toeloop van aanmeldingen. Het is natuurlijk belangrijk om je tot iemand te kunnen wenden als je vragen hebt of onzeker bent. Maar de vraag is of dat altijd de specialistische jeugdzorg moet zijn. Het is aan ons als GO! om te weten te komen welke inzet echt noodzakelijk is. Om dat eerder in het proces in te kunnen doen werken we sinds kort met een nieuwe vorm van triage. We vragen, bij nieuwe aanmeldingen, heel serieus uit wat er is. wat er al eerder is gebeurd en in welke mate dat specialistische hulp nodig heeft. En of er misschien meer praktische oplossingen zijn voor kind en ouders. Daarmee krijgen we steeds beter in beeld wat er om ons heen gebeurt en welke rol onze samenwerkingspartners daarin spelen.” 

 Han de Jager: “De jeugdwet spreekt over passende zorg. De vraag is: wat vind jij passend en wat vind ik? Dat begrip ‘passende zorg’ stelt een taak aan de professional om in te schatten wat dan precies ‘passend’ is. We zullen ook breder in de samenleving moeten aandringen op de zorg voor onze jeugd. Daarvoor moeten we nog beter in gesprek komen en blijven met de scholen, de huisartsen, POH’s GGZ, sportclubs, buurthuizen en welzijnsmedewerkers. We moeten met elkaar een visie ontwikkelen die ruimte en structuur geeft aan de zorg voor onze jeugd.”

girl along the shoreline in gimli manitoba canadaMiranda de Boer: “We hebben al stappen gezet. Vanaf  juli worden welzijn en preventie ingevuld door Participe en Kwadraad, daarnaast zijn we bezig om jeugdzorg meer te integreren in het Serviceplein. Veel problemen van de jeugd staan niet op zichzelf, Er zijn vaak meerdere factoren die daaraan ten grondslag liggen: geldproblematiek, laaggeletterdheid, taalproblemen, verslaving, scheiding, etc. Om passende zorg te bieden moeten de drempels laag zijn. Hiermee willen we de problemen die bij een kind spelen vanuit een breder perspectief beoordelen, waardoor de inzet van de specialistische hulp  wellicht niet in alle gevallen nodig blijkt te zijn.” 

Gemeente: Vanaf juli wordt welzijn ingevuld door Participe en Kwadraad, met hen integreren we de jeugdzorg ook in het Serviceplein. 

Saskia Zeilstra: “In de praktijk komt het erop neer dat zowel het Serviceplein als GO!  bij intakegesprekken actief bij mensen zal vragen naar de achtergronden bij de voorliggende vraag. Als er samenhangende problemen zijn, verwijzen zowel Serviceplein als GO! naar elkaar door om ook daar hulp bij te bieden.”

Andries Hoekstra: “Goede jeugdzorg kunnen we niet alleen, dat kunnen we alleen samen. We moeten veel meer dan voorheen samenwerken met andere professionals. Vanaf 1 juli wordt gestart met gericht werken aan preventie. Dat zorgt sowieso voor een nauwe samenwerking met andere hulp- en zorgverleners. Met de huisartsen bijvoorbeeld werken we in het ketenoverleg heel goed samen.”

Han de Jager: “Wij hebben ten onrechte aangenomen dat partijen, die in het gezin actief zijn, elkaar automatisch kunnen vinden. Daar gaan we in de nieuwe aanbesteding strak op sturen. We moeten veel meer in de preventie doen, aan schuldenlast en onderwijs bijvoorbeeld. De jeugdgezondheidszorg is niet het antwoord in de zin dat je alles daar naar toe kunt afschuiven. Alle kinderen naar hoog gespecialiseerde zorg kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.

We hebben in Alphen een grote kans om de zorg voor onze jeugd heel goed te organiseren, maar dat is een leerproces van gemeente, samenleving en zorg. Het gaat goed maar ondertussen werken we wel door aan ‘beter’.”

Han de Jager: “De jeugdwet spreekt over passende zorg. De vraag is: wat vind jij passend en wat vind ik?” 

Publicatiejaar: 2021
Editie: voorjaar
Link naar BETER: https://indd.adobe.com/view/3c34b2f4-ef7c-4499-aee3-4440fc971f95

Ga met deze knop naar de startpagina van het BETER archief:

­