Diabetes Treatments 722x406

Madelon Heemskerk is werkzaam als Verpleegkundige In Opleiding tot Specialist (VIOS) binnen huisartsenpraktijk Prelude en zal komend jaar afstuderen. Zij is bezig met een onderzoek over groepsbehandeling bij diabetes mellitus type 2 en op zoek naar ca 20 deelnemers voor het onderzoek ‘Samen Beter’. Hierin staat de volgende vraag centraal: Hoe verandert het zelfmanagement van patiënten met diabetes type 2 na een drie maanden durende groepsbehandeling gericht op zelfmanagement en is er een verandering van het HbA1c?

Groepsbehandeling
De groep zal een programma gaan volgen gebaseerd op groepsmanagement. Dit programma bevat een maandelijkse bijeenkomst van 3 uur.  De bijeenkomsten worden gegeven door de verpleegkundig specialist.

Tijdens elke bijeenkomst is aandacht voor het volgende: eigen verhaal; diabetes mellitus type 2; de behandeling; hyper/hypo; controleren van de bloedglucose; voeding (koolhydraten en gewicht);beweging ; complicaties en risicofactoren; mijn diabetes-actieplan; brandende vragen. De behandeling duurt drie maanden en is gericht op het verhogen van de zelfmanagement en het verlagen van het HbA1c. De educatie wordt zo verzorgd dat het voor iedereen begrijpelijk is en te onthouden is. Uiteindelijk zullen alle deelnemers in staat zijn te vertellen wat hun ziekte precies inhoudt, wat er gebeurt in hun lichaam, hoe zij dit kunnen regelen en wat hun invloed hierop is. Elke bijeenkomst staan alle thema’s centraal maar worden deze anders ingevuld. Zo zal het stukje voeding de eerste bijeenkomst koolhydraten spel bevatten, de tweede bijeenkomst over etiketten lezen in de supermarkt gaan en de derde bijeenkomst het 100 calorieën spel bevatten. Het thema beweging bevat een spel over hoeveelheid calorieën verbranden, een stuk wandelen en een les over spieren, verbranding en diabetes.

Alle complicaties en alle risicofactoren komen aan bod en er is ruimte voor lotgenotencontact en vragen aan de verpleegkundige.

Voorafgaand aan de eerste en na de derde bijeenkomst krijgen de deelnemers een labformulier mee om het HbA1c te laten bepalen op de praktijk. Na afronding van het onderzoek en voorafgaand aan het onderzoek worden vragenlijsten ingevuld door de deelnemers.

Onderzoeksgroep
De populatie bestaat uit patiënten met de diagnose diabetes type 2. De doelpopulatie betreft patiënten met diagnose diabetes type 2, zonder insulinegebruik en reeds onder behandeling binnen de huisartsenpraktijk.

De onderzoeksgroep komt tot stand door ondergenoemde criteria.

Inclusiecriteria:

  • De patiënt heeft bestaande diagnose diabetes mellitus type 2;
  • De patiënten moeten beschikbaar zijn op alle drie de voorgestelde data ( 3 december, 7 januari en 11 februari).

Exclusiecriteria :

  • Insuline gebruik: Voor insulinegebruik moet de educatie en zelfzorg zich op heel andere onderwerpen richten, zoals insuline-insufficiëntie, spuitschema’s, soorten insuline en pennen etc.; dit past niet binnen de tijd die we nu al nodig hebben voor diabetes zonder insulinegebruik;
  • Zwangere vrouwen: Zwangerschapsdiabetes is vaak tijdelijk en vereist andere aanpassingen gericht op gezondheid bij zwangerschap;
  • Communicatieproblemen ( niet kunnen lezen, horen, praten, MMSE <24): Voor het volgens van de educatie is een bepaalde mate van cognitie gewenst om de opgedane kennis toe te kunnen passen;
  • Deelname aan ander leefstijlprogramma(via de diëtiste ) tegelijkertijd of in de afgelopen drie maanden: Dit kan voor confounding zorgen. Het HbA1c dat afgenomen wordt tijdens de pre-meting meet het gemiddelde glucosegehalte in het bloed van de drie maanden voorafgaand aan het meetmoment.

Indien u voldoet aan de inclusiecriteria en interesse heeft om mee te doen aan het onderzoek, laat dit dan zsm weten bij uw behandelend praktijkondersteuner of huisarts. Hij/zij kan u een aanmeldformulier verstrekken.

BETER werd uitgenodigd om mee te lopen met een groep wandelaars die meedoen aan de Bas van der Goor - Diabetes Challenge georganiseerd door Alphen Beweegt en zorgverleners van Alphen op één Lijn (AOEL). 

Maandagavond om half acht verzamelen de wandelaars zich voor huisartsenpraktijk Prelude. De opkomst is aanzienlijk, 20 mensen lopen vanavond mee en nog eens 10 mensen zijn absent vanwege vakantie of andere redenen. Voor Alphen Beweegt lopen vandaag vrijwilliger Achmed  en buurtsportcoach Ton Bouman mee. Voor AOEL loopt farmaceutisch consulent Linda Koot mee en diëtist Marjolein Ghijssen. Het is al gelijk gezellig, er wordt onderling volop gepraat en gelachen, een goed teken!

Wandelgroep01

Er wordt in twee groepen gelopen, de mensen die een kleine 5 kilometer lopen en de groep die ca. 2 ½ kilometer loopt.

Van Huisartsenpraktijk Prelude lopen we via de Bachsingel naar het Dijkslootpad, dit wandel/fietspad lopen we af tot ongeveer het Ooievaarspad.

Al direct op de Bachsingel raak ik met Jet Boudewijn in gesprek. Zij doet voor de tweede keer mee aan deze georganiseerde wandelingen en heeft er een vast wandelgroepje van vijf mensen aan over gehouden. Ze loopt met haar groepje een paar keer per week, ze gaan met elkaar wel eens uit eten en zijn samen naar Soldaat van Oranje geweest. Ze vindt het heerlijk om op deze manier ook een leuk vriendinnenclubje te hebben. 

Ondertussen valt de groep, door het verschil in snelheid, uiteen in verschillende kleine groepjes lopers.

Jet Boudewijn heeft zelf geen diabetes, maar loopt mee omdat ze een aantal jaren geleden een herseninfarct heeft gehad en in beweging wil blijven. Door de beweging en het sociale aspect voelt ze zich vitaal. Haar medelopers stemmen hier volmondig mee in. 

Wandelgroep03Op het bruggetje bij het Windepad wordt even door een aantal wandelaars op elkaar gewacht. Hierna steken we brug over en de terugtocht ingezet.

Om af en toe een paar andere lopers te spreken moet ik mijn normale looptempo behoorlijk opschroeven, ik loop me rot om wat mensen in te halen. Jet Boudewijn vertelt dat vorig jaar het tempo van de groep dichterbij elkaar lag, dit jaar is de samenstelling van de groep anders en is ervoor gekozen om de groep op te splitsen. De wat minder snelle lopers krijgen hierdoor niet het gevoel dat ze de groep tot last zijn. 

Bij de President Kennedylaan keren we terug naar het Dijkslootpad en lopen dezelfde weg terug naar de Preludepraktijk.

Jet Boudewijn vertelt dat van de drie Alphense loopgroepen 34 van van de in totaal 51 lopers meegaan naar de finale van de Diabetes Challenge op 28 september in Den Haag. Bij de Uithof komen dit jaar misschien wel 5.000 wandelaars bij elkaar als afsluiting van de sinds maart van dit jaar georganiseerde wandelingen. Jet vertelt dat het voor de meeste mensen van de groep niet het einde van het wandelen betekent, het is 'natuurlijk belangrijk dat je doorgaat met bewegen'. 

Wandelgroep02Aangekomen bij de huisartsenpraktijk van Prelude wordt nog wat nagekletst en wordt aangekondigd dat volgende week een rondje om de Zeegerplas wordt gemaakt. 

Ik neem afscheid van deze gezellige wandelgroep, ik kan iedereen aanraden zich bij een van de loopgroepen aan te sluiten!

Peter Remerij, redacteur

Diabetes-patiënt Edwin Brink is vrij van medicijnen

"Drie jaar geleden maakte ik bij de huisarts een afspraak omdat ik al twee weken een droge mond en enorme dorst had en liters kon drinken. Een dag na deze afspraak belde mijn broer me met de mededeling dat ik dringend contact met de huisarts moest opnemen voor de uitslag van onderzoek. Omdat ik op locatie aan het werk was, wist de huisartsassistente via via aan zijn telefoonnummer te komen, zodat hij mij kon bellen. Dat mijn broer belde was echt schrikken."

edwin brink“Die kwam hard aan!”
Eenmaal bij de huisarts kreeg ik de uitslag: diabetes en wel in die mate dat er direct met insulinespuiten moest worden begonnen. De wereld op z’n kop! Tot dat moment leefde ik een Bourgondisch leven, met regelmaat dineren, gezellig met vrienden en kennissen op stap, enz. Maar lichamelijke klachten had ik niet noemenswaardig.

Geen keus
“Na zo’n bericht kom je in de molen terecht van huisarts, praktijkondersteuner, medicijnen, thuisprikken, de oogarts, dagboekje bijhouden en diëtist. Direct was me duidelijk dat het roer om moest, dat de huisarts zo’n spoed erachter zette, was natuurlijk niet voor niets en een keiharde waarschuwing. Dus dan heb je simpelweg geen keus en startte ik mijn nieuwe leven met o.a. een bezoek aan de diëtist, die mij aanraadde met regelmaat te eten en de dag te beginnen met een ontbijt en niet met een sigaret. Regelmatig bewegen werd direct vrijwel door iedereen geadviseerd.” 

Leefstijl verandert
“Dus….koffie zonder suiker, ontbijten, op vaste tijden eten, geen alcoholische dranken, meer bewegen door te sporten en te wandelen. Dit wierp z’n vruchten af, ik mocht na een paar maanden stoppen met het insuline spuiten en nu kan ik alweer anderhalf jaar zonder medicijnen. Om het half jaar word ik nog gecontroleerd door de huisarts. 
Mijn leefstijl verandering is blijvend, al ben ik wel zo dat ik momenten kies. Ik ga graag uit eten en dan ben ik er alert op wat ik eet en alcohol drink ik zelden, alleen tijdens een gekozen moment. Omdat ik van uit huis werk kan ik zelf mijn tijd indelen en dat maakt het mogelijk dat ik vrijwel elke morgen van negen tot tien een uurtje stevig sport of wandel met een vriend, daarna voel ik me echt lekker.

Structuur
Met de veranderingen is er structuur in mijn leven gekomen en ongemerkt heb ik meer energie dan daarvoor, mijn vrienden wisten me dat te vertellen en dat is toch leuk om te horen. Ik voel me daardoor ook vitaal. Dat ik zelfstandig werk is wel een voordeel, als je in loondienst bent wordt het best lastiger om bijvoorbeeld overdag te sporten. Mijn gewicht moet ik goed in de gaten houden en roken is nog een dingetje daar moet de knop nog voor om. Al met al voel me prima en hou het gemakkelijk vol, je hebt ook geen keus.

Vele verschillende zorgverleners onder één dak

RobertJanRobertJan Hoogendoorn: “We waren er van overtuigd dat samenwerking tussen de eerstelijns zorgverleners steeds belangrijker werd.” Onze ideeën werden 11 jaar geleden concreter toen we een volgende stap namen door verregaande samenwerking aan te gaan met meerdere huisartsen onder de naam ‘Huisartsen onder één dak. 

Deze samenwerking werd gehuisvest in het tijdelijke ‘noodgebouw’ in het Lupineparkje en gaandeweg kreeg ons oorspronkelijke idee meer vorm en werden de contouren van een mogelijke multidisciplinaire praktijk duidelijk. De daaropvolgende jaren werden onze plannen concreter, er werd een investeerder gevonden en er kwamen serieuze bouwplannen. In 2016 ondertekenden wij samen met mede-initiatiefnemers Apotheek Ridderveld en Fysiotherapie Alphen het huurcontract. Daarna polsten we verschillende andere zorgverleners of ze met hun specialisme in het multidisciplinair centrum wilden werken. Begin 2018 startte de bouw van het centrum."

Schermafdruk 2019 10 09 12.25.43Korte lijnen
"Een groot voordeel van verschillende zorgverleners onder één dak zijn de korte lijntjes tussen elkaar, als je een vraag hebt over een patiënt of een behandeling kun je vrijwel altijd wel even bij elkaar binnenlopen. Dit scheelt ons veel tijd. Het is ook gemakkelijk om patiënten naar een zorgverlener te sturen die in het gebouw is gevestigd, maar als we denken dat een zorgverlener buiten ons centrum geschikter is voor de klachten van de patiënt, dan zullen we daarnaar verwijzen. Uiteindelijk ligt de keuze voor een zorgverlener altijd bij de patiënt en niet bij ons. Als we een MDO (multidisciplinair overleg) houden, kunnen we dat hier in een van de spreekkamers doen, dat scheelt reistijd."

Het voordeel van de patiënt
"Ons pand is gevuld met vele verschillende disciplines en dat is voor de patiënt gemakkelijk en biedt betere zorg omdat we dat beter op elkaar kunnen afstemmen. Binnen Alphen op één Lijn werken we al op veel terreinen samen met de apotheek, fysiotherapeut en diëtist waardoor de kwaliteit van zorg voor de patiënt is gewaarborgd. We hopen dat in de toekomst de andere ‘nog niet aangesloten’ zorgverleners zich aansluiten bij Alphen op één Lijn. Een ander voordeel is dat het doorsturen binnen het pand de patiënt reistijd scheelt."

LUPINE kopieHet pand
"Tja, wat valt erover te zeggen… het is echt prachtig geworden, het voelt comfortabel. We hebben allemaal fraaie ruime en lichte kamers, mooie wachtruimtes en behandelkamers. Het huisstijlpalet van vier kleuren is weloverwogen gekozen en consequent doorgevoerd. Hierdoor straalt het pand ‘samenhang’ uit. Deze kleurstelling komt terug in ons gezamenlijke logo."

 

Mariem en BoVoeding heeft invloed op de gezondheid en vitaliteit van mensen, dat is algemeen bekend. Dat medicijnen van invloed zijn op je gezondheid is ook zo klaar als een klontje. Maar hoe is voeding van invloed op je medicatie en andersom? Het blijkt dat voeding en medicijnen elkaar zowel positief als negatief kunnen beïnvloeden. Hierover spreken we met apotheker Mariem Gam en diëtist Bo de Lange.

Hoe zit dat met de invloed van voeding op medicatie?
Bo: “Je kunt met eten en bewegen veel bereiken. Zelfs een vermindering of weglaten van medicijnen. Veel mensen leggen zich neer bij de verstrekte medicatie en verdiepen zich niet in manieren om met medicatie te minderen.” 
Mariem: “Het is meestal wel een eyeopener voor patiënten met bijvoorbeeld diabetes of hoge bloedruk. Ze zijn verrast dat de medicatie minder kan worden of zelfs verdwijnen. Om dat te bereiken moeten ze wel zelf iets in gang zetten en bereid zijn hun leefstijl te veranderen.”

Kan voeding het gewenste effect van een medicijn verminderen?
Mariem: “Voeding kan effect hebben op medicijnen, denk daarbij bijvoorbeeld aan grapefruits, als je dat dagelijks eet, heeft dat gevolgen voor de afbraak van medicijnen in je lichaam waardoor deze zich in het lichaam ophopen, dan kunnen bijverschijnselen optreden. Innemen van sommige antibiotica op een nuchtere maag of twee uur nadat je hebt gegeten heeft vrijwel altijd te maken met de opneembaarheid van het middel.  Zo zijn er medicijnen die niet samengaan met melkproducten omdat de werking teniet wordt gedaan door die melkproducten. Het opvolgen van het advies van de apotheek is belangrijk omdat anders het effect kan verminderen. Op het etiket en in het informatieblad staat wat het beste is."

Wat is de invloed van vitamines en preparaten die je zo bij een drogist of op internet kan kopen?
Bo:  “Ik vraag altijd eerst welke medicatie iemand gebruikt en of ze misschien >> multivitaminen slikken, mensen zien het als onschuldig, terwijl de invloed op de gezondheid groot kan zijn. Verschillende stoffen in deze artikelen kunnen remmend werken op medicijnen.”
Mariem: “Daarom horen we graag bij een medicatiegesprek of iemand naast de voorgeschreven medicatie nog eigen gekochte middelen gebruikt. We adviseren zelfs om alle potjes maar mee te nemen. Als mensen lichte klachten hebben en denken dat supplementen kunnen helpen, is het raadzaam even naar de apotheek gaan, de apotheker heeft veel kennis van medicijnen en zeker over combinaties met preparaten. Een voorbeeld is het innemen van magnesium, magnesium werkt laxerend, dus als iemand ook laxeermiddelen gebruikt wordt dat teveel en kan het leiden tot ongemak.”
Bo: “Supplementen zorgen er soms voor dat je je vitaler voelt. Maar gezonde gevarieerde voeding levert normaal gesproken voldoende stoffen voor een gezond leven. Ouderen worden geadviseerd vitamine D extra te nemen, wat bewezen goed is voor de botten. De apotheek kan je adviseren of dat samen gaat met de medicijnen die je gebruikt.”

Hoe dragen jullie in de praktijk bij aan de vitaliteit van mensen?
Mariem: “Door een gesprek aan de balie waarin we doorvragen naar bijvoorbeeld eetgewoonten, of wat iemand wil bereiken en welke behoeften ze daarbij hebben.”
Bo: “Onze bijdrage is om iemand redelijk groot in beeld te houden en niet alleen naar de voeding vragen, maar ook naar iemands beweegpatroon en altijd: ‘wat is je doel en waarom heb je dat doel gesteld? Wij dicteren niet wat je wel of niet moet, we doen dit in samenspraak omdat het wel iemands doel moet dienen en mensen zelf de regie moeten houden. Mijn doelen als diëtist zijn daarin minder belangrijk.”

Mariem: “We kunnen aan de balie natuurlijk niet bij iedereen navragen of ze hulp nodig hebben, daar is gewoon geen tijd voor. Toch zijn we alert hoe mensen aan de balie er uit zien, of ze iets mankeren of dat er iets dwarszit.”
Bo: “Ik heb natuurlijk het voordeel een kennismakingsgesprek van een uur te kunnen voeren, in die tijd kan ik goed doorvragen.”

­